Przekonaj się sam!
Pozostaw wiadomość, a skontaktuje się z Tobą nasz dedykowany doradca.
Wyślij nam wiadomość
0/10000
Norma ISA/IEC 62443 - 6 Zaskakujących Prawd o Cyberbezpieczeństwie Przemysłu, Które Musisz Znać
Opublikowano: 18:21 22.12.2025
Cyberbezpieczeństwo
Kiedy myślimy o fabryce, elektrowni czy oczyszczalni ścieków, często wyobrażamy sobie fizyczną, odizolowaną twierdzę chronioną przez mury i strażników. Przez dekady taka izolacja, zwana "security by obscurity" (bezpieczeństwem przez zaciemnienie), stanowiła podstawowy mechanizm obronny systemów sterowania przemysłowego. Był to świat, w którym zagrożenia cyfrowe wydawały się odległe i nieistotne.
Ten obraz jest już jednak reliktem przeszłości. Rzeczywistość Przemysłu 4.0 to bezprecedensowa konwergencja technologii operacyjnych (OT) i informatycznych (IT). Potrzeba analizy danych w czasie rzeczywistym sprawiła, że dawna izolacja zniknęła. W efekcie powierzchnia ataku na kluczowe procesy przemysłowe wzrosła dramatycznie. Tradycyjne podejście IT, skupione na ochronie danych, okazało się nieprzystające do świata, w którym cyfrowy błąd może spowodować fizyczną katastrofę.
W odpowiedzi na te wyzwania powstała norma ISA/IEC 62443 – jedyny globalny standard dedykowany bezpieczeństwu Przemysłowych Systemów Automatyki i Sterowania (IACS). Oto sześć wniosków z tej normy, które zmieniają reguły gry.
Priorytet nr 1: Nie dane, a fizyczne bezpieczeństwo ludzi i środowiska
W świecie OT najcenniejszym aktywem nie są bazy danych, a nienaruszalność praw fizyki. Norma IEC 62443 zmusza nas do radykalnej zmiany perspektywy: głównym celem nie jest zapobieganie wyciekom maili, lecz unikanie eksplozji, zatruć i przestojów. Tutaj hierarchia jest odwrócona – najważniejsza jest dostępność i integralność systemu, a przede wszystkim safety.
To fascynujące, jak bardzo różni się to od świata korporacyjnego. W IT "wyciek" to problem wizerunkowy i prawny. W przemyśle "incydent" może oznaczać skażenie rzeki lub realne zagrożenie życia. Norma stawia to jasno: chronimy fizyczność za pomocą cyfrowych barier.
Bezpieczeństwo to sport zespołowy, a nie problem jednego działu
Jednym z największych błędów jest myślenie, że za cyberbezpieczeństwo odpowiada wyłącznie "pan od IT". Norma IEC 62443 wprowadza koncepcję "modelu współdzielonej odpowiedzialności" (Shared Responsibility Model). Rozdziela on zadania między Właściciela Aktywów, Dostawcę Produktu i Integratora Systemu.
Dlaczego to ważne? Bo bezpieczeństwa nie można "kupić" i dołożyć na końcu jak wisienkę na torcie. Musi być ono wbudowane w każdy etap – od projektu sterownika, przez jego konfigurację, aż po codzienną eksploatację. Jeśli jeden z tych elementów zawiedzie, cały system staje się dziurawy.
Zamiast jednego muru, buduj system inteligentnych ogrodzeń
Tradycyjna obrona obwodowa – jeden silny firewall na wejściu – to w przemyśle proszenie się o kłopoty. Jeśli atakujący (np. przez zainfekowany pendrive) ominie ten mur, ma pełną swobodę. Norma promuje architekturę "obrony w głąb" (defense-in-depth), opartą na Strefach (Zones) i Kanałach (Conduits).
Wyobraź sobie to jako system śluz na statku. Nawet jeśli jeden przedział zostanie zalany, reszta jednostki pozostaje sucha. Podział na strefy sprawia, że atak nie rozprzestrzenia się po całej fabryce, co drastycznie ogranicza potencjalne szkody.
Poziom bezpieczeństwa mierzy się siłą przeciwnika, nie własną
Zamiast pytać "czy jesteśmy bezpieczni?", norma IEC 62443 pyta: "przed kim chcemy się bronić?". Wprowadza ona Poziomy Bezpieczeństwa (SL), które definiuje się przez profil atakującego – od przypadkowego błędu pracownika (SL 1), przez profesjonalnych cyberprzestępców (SL 3), aż po ataki sponsorowane przez państwa (SL 4).
To podejście jest niezwykle pragmatyczne. Pozwala firmom optymalizować koszty. Nie każda stacja pomp musi być chroniona przed wojskowymi hakerami, ale każda musi być odporna na pomyłkę operatora.
Najlepsza technologia jest bezużyteczna bez dobrych nawyków
Możesz mieć najdroższe firewalle świata, ale jeśli procesy zarządzania nimi nie istnieją, to tylko drogie ozdoby. Obok technicznych poziomów (SL), norma wprowadza Poziomy Dojrzałości (Maturity Levels - ML).
"...standard 62443 kładzie nacisk na dostępność i integralność systemu, a nade wszystko na bezpieczeństwo fizyczne (safety) ludzi i środowiska, uznając, że incydent cybernetyczny w świecie fizycznym może prowadzić do katastrofalnych skutków materialnych."
Cyberbezpieczeństwo to nie produkt, to proces. Jeśli masz świetny sprzęt, ale Twoje procedury aktualizacji leżą (ML 1), Twoje bezpieczeństwo z czasem po prostu wyparuje.
Zegar tyka: Od dobrej praktyki do prawnego obowiązku
To już nie jest tylko teoria dla pasjonatów. Standard ten staje się fundamentem prawnym w Polsce i UE. Ustawa o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (KSC), dyrektywa NIS2 czy Cyber Resilience Act (CRA) – wszystkie te regulacje czerpią garściami z IEC 62443.
Ignorowanie tych zasad przestaje być wyłącznie ryzykiem inżynierskim. Staje się realnym ryzykiem biznesowym, które może skończyć się ogromnymi karami finansowymi lub wykluczeniem z rynku.
Zakończenie
Norma ISA/IEC 62443 to nie nudna lista kontrolna, to zintegrowany system operacyjny dla cyberodporności. Wdrażanie jej to przejście od iluzji bezpieczeństwa do świadomego zarządzania ryzykiem. W świecie, gdzie kod steruje stalą i ogniem, kluczowe pytanie nie brzmi "czy hakerzy nas zaatakują", ale: Czy Twoja organizacja jest gotowa, by bezpieczeństwo stało się częścią jej operacyjnego DNA?
Aleksander
Źródła:
FAQ
Czym dokładnie różni się norma IEC 62443 od ISO 27001?
ISO 27001 to standard ogólny, skupiający się na bezpieczeństwie informacji (IT) i ochronie danych. IEC 62443 jest dedykowana środowiskom przemysłowym (OT) i kładzie priorytet na ciągłość procesów fizycznych oraz bezpieczeństwo ludzi (safety).
Czy wdrożenie tej normy jest obowiązkowe dla każdej firmy?
Prawnie obowiązek dotyczy głównie operatorów usług kluczowych (sektor energetyczny, wodociągi itp.) w ramach ustawy KSC i dyrektywy NIS2. Jednak w praktyce staje się ona standardem rynkowym – kontrahenci coraz częściej wymagają zgodności z IEC 62443 od swoich dostawców.
Co to jest "strefa" w kontekście sieci przemysłowej?
To logiczna grupa urządzeń o zbliżonych wymaganiach bezpieczeństwa. Dzięki wydzieleniu stref, ewentualny atak zostaje "zamknięty" w małym obszarze i nie paraliżuje całej infrastruktury zakładu.
Czy Poziom Bezpieczeństwa 4 (SL 4) to zawsze najlepszy wybór?
Niekoniecznie. SL 4 chroni przed najbardziej zaawansowanymi atakami państwowymi, co wiąże się z ogromnymi kosztami. Kluczem jest analiza ryzyka – należy dobrać poziom SL adekwatnie do realnych zagrożeń dla danej części systemu.
O autorze
Aleksander Zębrowski
Dyrektor ds. Technologii w SecurHub.pl
Doktorant z zakresu neuronauki poznawczej. Psycholog i ekspert IT specjalizujący się w cyberbezpieczeństwie.
Powiązane artykuły
Cyberbezpieczeństwo
NIS2 w Polsce 2025: 5 prawd, które zmienią wszystko w Twojej firmie - Kompletny przewodnik
Dyrektywa NIS2 to nie kolejne RODO - to rewolucja w cyberbezpieczeństwie z osobistą odpowiedzialnością zarządu i karami do 100 mln PLN. Odkryj, czy Twoja firma jest objęta regulacją i jak uniknąć dotkliwych sankcji.
03.11.2025
31 min
Cyberbezpieczeństwo
mObywatel i fasadowa transparentność
Publikacja kodu źródłowego aplikacji mObywatel miała być świętem jawności. Zamiast tego otrzymaliśmy lekcję "złośliwego posłuszeństwa", blokady prawego przycisku myszy i dowód na to, że polska administracja wciąż myli bezpieczeństwo z tajnością.
17:43 31.12.2025
9 min
Cyberbezpieczeństwo
WormGPT i KawaiiGPT: 5 faktów o mrocznej stronie AI
Sztuczna inteligencja to nie tylko medycyna i ułatwienia. To także wyspecjalizowane, złośliwe modele LLM, które demokratyzują cyberprzestępczość i tworzą idealne oszustwa.
20:21 22.12.2025
9 min
Komentarze
Ładowanie komentarzy...